<
<
<
<
Genel Sağlık

Olumsuz çocukluk tecrübeleri beyin gelişimini olumsuz etkiliyor

Bakım veren ile çocuk ortasındaki duygusal dansa dikkat!

İhmal, istismar ve şiddet üzere olumsuz çocuk tecrübelerinin çocuğun beyin gelişimini yavaşlattığına dikkat çeken uzmanlar, “Bu aksilikler, beyni etkiliyor ve durduruyor, toplumsal, duygusal ve bilişsel gelişimini etkiliyor. Bunlar giderek önemli sıkıntılara yol açabiliyor ve hayat uzunluğu süren bir sorunun başlangıcı oluyor.” ihtarında bulunuyor. Ortalama 2 yaşın beynin gelişiminde en hassas periyot olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Nurper Ülküer, “Bu devirde çocuklara duygusal denetimlerini geliştirebilecek imkanlar sağlanmalıdır. Duygusal denetimle ilgili maharetleri 3 yaşından sonra kaybediyoruz, beyin esnekliği giderek azalıyor. Bu yüzden 2 yaş çocukların duygusal yansımaları değer taşıyor. Bu devir bakım verenle çocuk ortasındaki duygusal dansın yakalanması gereken devirdir.” dedi.

Üsküdar Üniversitesi Sıhhat Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Kısım Lideri Prof. Dr. Nurper Ülküer, NPİSTANBUL Beyin Sağlıksıznesi’nde her hafta gerçekleştirilen Multidisipliner Bilimsel Eğitim Toplantıları kapsamında “Beyin Gelişimi Ve Olumsuz Çocukluk Deneyimleri” başlıklı bir sunum yaptı.

Prof. Dr. Nurper Ülküer, doğduğunda şimdi olgunlaşmamış bir organ olan beynin kendisini genlerin içinde bulduğu ortama reaksiyon göstermek için organize ettiğini söyledi.

Birinci derecedeki bakım vereni ile alaka kalitesi önemli

“Biyolojik olarak gelişirken tecrübelerin de kıymetli olduğunu biliyoruz” diyen Prof. Dr. Nurper Ülküer, “Beyin gelişimi, biyolojik gelişimle tecrübelerin dansı olarak karşımıza çıkıyor ve beyin bu tecrübelerle biçim değiştirerek şimdiki halini alıyor. Küçük bir çocuğun beyin gelişiminde, birinci derecedeki bakım vereni ile olan alakasının kalitesi her şeyden daha kıymetlidir.” diye konuştu. Prof. Dr. Nurper Ülküer, “Dünyada 10-20 oranındaki çocuğun olumsuz yaşantılar geçirdiği ve bunun duygusal gelişimlerini etkilediğini biliyoruz.” dedi.

Olumsuzluklar beyin gelişimini etkiliyor

Olumsuzlukların beyin gelişimini etkilediğini vurgulayan Prof. Dr. Nurper Ülküer, “Beyin vakit içinde inşa olur. Beyin mimarisinin oluşumu yani sinirsel irtibatlar hiyerarşik bir sıra izliyor. Temel değerlidir, bir üst seviye irtibat için bir alt seviye irtibatın uygun kurulması gerekir. Maharet beceriyi getirir.” dedi.

Prof. Dr. Nurper Ülküer, “Beyin esnekliği (Plasticity) vakitle azalıyor ve belirli bir mühlet sonra stabilize oluyor. Stabilize olduktan sonra da birçok değişiklik gerçekleşemiyor. Biyolojik ve ekonomik olarak bir şeyi birinci kezinde hakikat yapmak daha tesirlidir.” diye konuştu.

Sinirsel büyüme ve budanma

3-6 ay ortasındaki bir bebeğin sinaps oluşumunun epey süratli gerçekleştiğini kaydeden Prof. Dr. Nurper Ülküer, şunları söyledi:

“İlk 6 ayda beyin epeyce önemli bir halde etrafından almaya başlar ve devamlı hudut uçlarını oluşturur. Doğum öncesinde başlayan beyin gelişimi birinci 1 yılda karşımıza çok önemli bir formda hassas periyotlar getiriyor. Beyin gelişiminde ve beyinle ilgili travmalarda olumlu yahut olumsuz tüm etkileşimlerin beyni en çok etkilediği devir birinci 2-3 yaş devri olarak karşımıza çıkıyor. Bu da erken çocukluk devrini ve doğum öncesini çok kıymetli kılıyor. Lisan gelişimi 3 yaşa kadar gelişirken daha yüksek bilişsel işlevler daha sonra tepe yapıyor ancak bir mühlet sonra düşüyor. Yani beynin esnekliğini bir müddet sonra kaybediyoruz.”

Beyin gelişiminde en hassas devir 2 yaş

“Ortalama 2 yaş beynin gelişiminde en hassas dönemdir” diyen Prof. Dr. Nurper Ülküer, “Bu periyotta çocuklara duygusal denetimlerini geliştirebilecek imkanlar sağlanmalıdır. Duygusal denetimle ilgili marifetleri 3 yaşından sonra kaybediyoruz, beyin esnekliği giderek azalıyor. Bu yüzden 2 yaş çocukların duygusal yansımaları ehemmiyet taşıyor. Bu devir bakım verenle çocuk ortasındaki duygusal dansın yakalanması gereken periyottur.” ihtarında bulundu.

Prof. Dr. Nurper Ülküer, “Harvard Üniversitesi’nden Prof. Shonkoff’un yaptığı çalışmalara nazaran erken çocukluk periyodundaki tecrübeler ve çocuğun etrafından aldığı ikazlar çocuğun beyin yapısını etkilemekte ve bu tesir bir ömür uzunluğu devam etmektedir. Bu tabir bilhassa 2000’li yılların başında yapılan erken çocukluk gelişimi ve çocuk gelişimi çalışmalarına da istikamet vermiştir.” dedi.

Stres ve olumsuz tecrübe beyin gelişimini etkiliyor

Stres ve olumsuz tecrübelerin beyin gelişimini etkilediğini vurgulayan Prof. Dr. Nurper Ülküer, “Özellikle çocukluk sorunları hayatın daha sonraki yıllarında ortaya çıkacak sorunların yolunu açıyor. Yetişkinlikteki birçok sorunun başlangıç noktasının çocukluk periyodunda olduğu artık biliniyor.” ihtarında bulundu.

Beyin gelişimi yavaşlıyor

İstismar, ihmal ve şiddetin çocuklar üzerindeki tesirlerine vurgu yapan Prof. Dr. Nurper Ülküer, “Çocuğun beyin gelişimini yavaşlatıyor, etkiliyor ve durduruyor, toplumsal, duygusal ve bilişsel gelişimini etkiliyor. Bunlar giderek önemli meselelere yol açabiliyor ve hayat uzunluğu süren bir sorunun başlangıcı oluyor.” dedi.

Toksik gerilim beyin için tehlikeli

Prof. Dr. Nurper Ülküer, olumsuz davranışların içinde en çok karşımıza çıkan toksik gerilim olduğunu belirterek Shonkoff’un gerilimi 3 ana başlıkta topladığına dikkat çekti:

  • Pozitif gerilim, kalp atışı hızlanır, orta derece gerilim hormonu salgılanır. Bizi bir formda geliştirir ve değiştirir.
  • Katlanılır gerilim, süreksiz gerilim tepkileri görülür, destekleyici bağlar ile azalır.
  • Toksik gerilim, uzun periyodik, hiçbir takviye yahut gözetici alaka olmadan devam eden streslerdir ve toksik gerilim çocuğun beyin yapısını etkiliyor. 3 yaşındaki olağan bir çocuğun beynindeki gelişim ve 3 yaşındaki ihmal görmüş bir çocuğun beynindeki gelişim hem boyutsal hem yapısal olarak birbirinden farklıdır.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı<br>
hasta yatağı kiralama

Please follow and like us:

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir