<
<
<
<
Genel Sağlık

Endometriozisin 3 Değerli Sinyali

Endometriozis, halk ortasındaki yaygın ismiyle ‘çikolata kisti’ olağanda rahmin içini kaplayan endometrium dokusuna benzeri dokuların rahim dışında büyümesiyle ortaya çıkan kronik bir sağlıksızlık. Ülkemizde üreme çağındaki yaklaşık 2 milyon bayan, bir diğer deyişle her 10 bayandan biri, endometriozis ile gayret ediyor. Endometriozis kimi sağlıksızlarda hiçbir belirti vermezken, kimilerinde ise karın ile kasık ağrısı ve bağırsak sorunları üzere pek çok sağlıksızlıkta görülebilen belirtilerle gelişebiliyor. Ayrıyeten ağrılı adetin olağan bir durum olarak düşünülmesi nedeniyle tabibe başvurulmakta gecikilebiliyor. Bu etkenler nedeniyle endometriozise teşhis konulması 6-7 yıl üzere uzun bir süreyi alabiliyor. Teşhis ve tedavideki gecikme ise tablonun daha da ciddileşmesine neden olabiliyor. Örneğin infertilite ve böbrek kaybıyla sonuçlanması gibi! Acıbadem Altunizade Sağlıksıznesi Bayan Sağlıksızlıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Taner Usta, bu nedenle erken teşhis ve tedavinin endometriozis sağlıksızlığında büyük bir değer taşıdığına dikkat çekerek, “Tanı ve tedavideki gecikmeyi önlemek için öncelikle sağlıksızlığın sinyalleri yeterli tanınmalı ve vaktinde tabibe başvurulmalıdır. Bilhassa ağrılı adet görme, ağrılı cinsel ilgi ve adet periyodunda ağrılı dışkılama varsa, akla kesinlikle endometriozis gelmelidir.” diyor. 

Nedeni şimdi bilinmiyor 

Endometriozis sağlıksızlığının oluşum sebebi hala bilinmemekle birlikte pek çok teori öne sürülüyor. Üreme çağındaki bayanlarda rahim her ay hamilelik için hazırlanıyor ve rahmin iç katmanı kalınlaşarak embriyonun yerleşmesi için hazır hale geliyor. Hamilelik oluşmazsa bu katman adet kanamasıyla birlikte bedenden atılıyor. En çok kabul gören teoriye nazaran; birtakım durumlarda adet sırasında endometrial doku (rahmin en iç katmanındaki bebeğin hamilelikte yerleştiği zar) peritoneal boşluğa, yani karın boşluğuna geri akıyor. Endometriozis en sık yumurtalıklar, tüpler ve rahim üzerinde oluşuyor. Nadiren de olsa bağırsaklar, mesane, eski ameliyat yeri, tırnak, göğüs, diyafram, göz ve burun üzere pelvik dışındaki bölgelere de yerleşebiliyor. Endometriozis lezyonlarının yol açtığı bu kistlere ‘çikolata kistleri’ deniyor. 

Özellikle 3 belirtisi çok önemli! 

Endometriozisin en sık görülen belirtisi, adet döngülerinde artan pelvik ağrıları oluyor. Bayanlarda adet kanaması sürecinde endometrium dokusunda da kanama meydana geldiği için adet ağrısı çok daha şiddetli bir seyir izleyebiliyor. Ayrıyeten olağandan daha ağrılı kramplar gelişebiliyor. Adet döngüsünün uzadığı durumlarda bel ve karın ağrısı da oluşabiliyor. Cinsel bağlantı sırasında ve sonrasında gelişen ağrı ile adet periyodu boyunca ağrılı dışkı olması da endometriozisin başka iki kıymetli belirtilerinden. Adet devrinde çok ölçüde kanamanın yanı sıra nadiren de olsa adet devrinde yorgunluk, ishal, kabızlık, şişkinlik ya da çok bulantı üzere semptomlar da görülebiliyor. 

Tanı için sağlıksıznın ayrıntılı hikayesi şart

Endometriozis teşhisinde en kıymetli evreyi sağlıksıznın ayrıntılı alınan hikayesi oluşturuyor. Olağan bir pelvik muayene, kist ya da skar dokusunu çarçabuk belirleyebilse de çikolata kisti teşhisinde kâfi olmayabiliyor. Tam teşhis için sıklıkla ultrason, gereksinim halinde de Magnetik Rezonans üzere görüntüleme teknolojilerinden yararlanılıyor. Ultrason çoklukla teşhiste kâfi geliyor. Ultrason ile sağlıksızlığın ne durumda olduğu, ne kadar yaygın olduğu, komşu organlarda tutulum olup olmadığı tespit edilebiliyor. 

Ciddi sıhhat sıkıntılarına yol açabilir

Endometriozisin vaktinde teşhis ve tedavi edilmemesi durumunda önemli sıhhat meseleleri gelişebiliyor. Geç teşhis edildiğinde yumurtalıkların işlevselliği ve yumurta rezervleri (yumurta sayısı) olumsuz etkilenebiliyor ve bunun sonucunda infertilite (kısırlık) oluşabiliyor. O denli ki çocuk sahibi olmakta zahmet çeken bayanların yaklaşık yüzde 40’ında endometriozis tespit ediliyor. Prof. Dr. Taner Usta, “Erken teşhis ve tedavi edildiğinde ise endometriozis sorunu yaşayan pek çok bayan çocuk sahibi olmayı başarabiliyor” diyor. Endometriozisin yol açtığı bir öbür kıymetli sıhhat sorunu ise böbrek kaybı! Zira düzgün huylu fakat makûs seyirli olabilen çikolata kisti, idrar yollarına giden borucuğu daraltarak sessiz böbrek kaybına neden olabiliyor. Bunların yanı sıra derin endometriozisin bağırsağı tıkaması sonucu bağırsak tıkanıklığı tablosu gelişebiliyor. Ayrıyeten yapılan çalışmalar endometriotik dokuların vakitle kansere dönüşebileceğini de ortaya koyuyor. Sağlıksızlık ilerlemesine karşın tedavi edilmezse cerrahi operasyonla yumurtalıkların ve rahmin alınması noktasına da gelinebiliyor. 

Tedavi edilebilen bir sağlıksızlık

Endometriozis günümüzde tedavi edilebilen bir sağlıksızlık. Tedavisinde kimi durumlarda ilaç kullanımı kâfi olurken, bazen cerrahi tedavi gerekebiliyor. Sağlıksızlığın evresi, ağrının şiddeti, semptomlar ve sağlıksıznın çocuk isteği üzere etkenler tedavinin yaklaşımını belirliyor. Bayan Sağlıksızlıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Taner Usta, cerrahi tekniğin çoklukla yumurtalık ve rahim üzere pelvik organlarında anatomik bir sorun oluştuğunda ya da idrar yolları yahut bağırsaklar tıkandığında tercih edildiğine işaret ederek, kelamlarına şöyle devam ediyor:

“Endometriozis cerrahisi tüm dünyada kapalı formda yapılıyor. Çoğunlukla yumurtalık dokusu ile rahmin korunduğu, yani yalnızca endometriotik dokuların bedenden çıkarıldığı kollayıcı yol tercih ediliyor. Çocuk sahibi olmak istemeyen yahut tekrarlayan endometriozis cerrahisi geçiren daha ileri yaşlardaki sağlıksızlarda ise rahmin alınması ameliyatı olan histerektomi, bilhassa dokuların rahimde tutunduğu sağlıksızlarda yapılabiliyor. Kimi durumlarda yumurtalıkların alınması gerekebiliyor. Cerrahi tedavide edinilen deneyimler ve yaşanan gelişmeler sayesinde çikolata kistlerinin ameliyat sonrasında tekrar etme riski günümüzde tecrübeli merkezlerde epey düşük oranda seyrediyor.”

 

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

<br>
hasta yatağı kiralama

Please follow and like us:
Etiketler

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir